De afbakening van de whiskyregio’s is voortdurend onderhevig geweest aan veranderingen.

De “Wash Act” uit 1784 trok om belastingtechnische redenen een denkbeeldige lijn door Schotland, die min of meer de natuurlijke ligging van het gebied tussen Greenock in het westen en Dundee in het oosten volgde. Daarmee was het land opgesplitst in “Highland” en “Lowland”. Deze grens loopt in een flauwe bocht tussen Stirling en Falkirk door.

Distillateurs uit de Highlands mochten kleinere stills gebruiken en zwakkere washes in een trager tempo verwerken dan hun collega’s uit de Lowlands, zodat zij whisky’s van een hogere kwaliteit met een complexer karakter konden maken. Daarna werd in 1797 een tussengebied aangewezen, en ofschoon dit slechts voor twee jaar gold, verschoof het de grens van de Highland zodanig dat deze liep van Lochgilphead naar Findhorn, waardoor de lage gebieden van Angus en Aberdeenshire erbuiten vielen.

In de 19de eeuw maakten blenders een onderverdeling in de Highland regio’s: “Northern Highlands”, de “West Highlands”, de “whisky’s of Aberdeenshire” en die uit “Perthshire”. Hoewel de aanduidingen min of meer synoniemen waren, werden de afzonderlijke kenmerken van “Speyside”- en “Strathspey”-whisky’s ook erkend.

Tot de jaren tachtig gebruikte de whiskyhandel voor malt whisky over het algemeen slechts vier regio’s, namelijk: Highland, Lowland, Campbeltown en Islay.

Pas in het midden van de jaren tachtig gingen producenten met het oog op de consument de nadruk leggen op de per regio verschillende smaakkenmerken. Dit was van belang omdat de regio, zelfs het district, waar een malt whisky wordt gemaakt een aanwijsbare bijdrage levert aan de smaak van de betreffende whisky.

Whisky’s uit een bepaalde regio vertonen vaak overeenkomsten, zelfs zo sterk dat het bij het blind proeven dikwijls mogelijk is vast te stellen waar de malt vandaan komt, ook al blijft de exacte distilleerderij onduidelijk.

Maar men moet behoedzaam zijn. De regionale verschillen zijn de afgelopen jaren afgezwakt doordat de distillateurs dankzij de steeds sterkere vooruitgang in het productieproces de uiteindelijke smaak van hun whisky’s veel beter in de hand hebben. Bovendien kunnen zaken zoals de fust, de plaats en de duur van de rijping de smaak beïnvloeden en beoordeling van de regio bemoeilijken.

Meestal worden de regio’s in grote lijnen als volgt onderverdeeld; Highland, Lowland en Island. Waarbij Highland nogmaals onderverdeeld wordt in North, West, Central, East, Speyside en Campbeltown. De Islands in Islay en de Islands.

Bijna de helft van de Schotse distilleerderijen is momenteel definitief, of tijdelijk gesloten, voor het zogenaamde mothballing, laten rusten. Maar doorgaans zijn de whisky’s die op de kaarten zijn weergegeven nog te verkrijgen.


Referentiedocumenten

  1. Malt whisky - Charles MacLean - Uitgeverij Bosch & Keuning - ISBN 90 246 042 73
  2. Whisk(e)y - Stefan Gabányi - Abbeville Press Publishers
  3. Malt Whisky Companion - Michael Jackson - Vierde editie - Dorling Kindersley Limited – Pinguin Group -ISBN 0 7513 9708 4